Türkiye yerel seçimlere hazırlanıyor. Ancak belediyelerdeki yolsuzluk konusunu gündemdeki yerini koruyor. 26 bin üyeli İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, “Hesaplarınızı açın inceleyelim; aklanmadan seçimleler girmeyin” çağrısı yaptı.
Türkiye yerel seçimlere hazırlanıyor. Seçim sürecine yaklaşılırken, hemen her seçim öncesi olduğu gibi, belediyelerde yaşanan yolsuzluklar adam kayırma haberleri de artıyor.
Mart 2009’da yapılacak yerel seçimler öncesi tüm belediyelere yönelik açık bir çağrıda bulunan İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (İSMMMO) Başkanı Yahya Arıkan, tüm siyasi partileri ilgilendiren bir çıkış yaptı. 26 bin üyeli odanın kıdemli başkanı Yahya Arıkan, “Sizin (Gözlem) aracılığınızla buradan bir çağrıda bulunuyorum. Yerel seçimler yaklaşıyor. Belediyeler eğer aklanmadan seçime giriyorlarsa, Türkiye’nin yol alması imkansız. Buradan Hodri meydan diyorum. Gelin, biz muhasebeciler olarak, hesaplarınızı inceleyelim. Yolsuzluk var mı yok mu, bilançolarınızı inceleyelim ve yolsuzluk yapılıp yapılmadığını topluma anlatalım.
Biz meslek odaları olarak, Türkiye’de 78 odamız ve bağlı 75 bin muhasebecimiz var. Türkiye genelindeki tüm belediyelerin hesaplarını tek tek kontrol etme, ve kısa sürede sonuçlandırma gücümüz var. Şayet eğer yolsuzlular olmasına rağmen seçimlere gidiliyorsa, orada demokrasiden söz edilemez. Çünkü o yerel yönetim bünyesinde bulunan insanlar, ödedikleri vergilerinin nerelere gittiğini, harcamaların nerelere yapıldığını bilmek isterler ve bu onların hakkı. Ki bu demokrasinin de gereğidir. Buradan tüm belediyelere sesleniyorum, hesaplarınızı bize açın ve biz 75 bin kişilik gücümüz ile hesaplarınızı inceleyelim. Eğer ranta bulaşmamış olan (belediye) varsa bu çağrıya olumlu yanıt verir, ‘gelin inceleyin’ der, ama eğer ranta bulaşan bir belediye ise, ‘hayır’ diyecektir; yanaşmayacaktır. Çünkü eğer belediye, bağlı bulunduğu partiye bir rant sağlamışsa bir kaynak aktarmışsa bu çağrıya yanaşmayacaktır” şeklinde konuştu.
Bizde partilere paralar el altında verilir
İSMMMO Başkanı Arıkan, bu çağrıyı önümüzdeki günlerde, resmi bir biçimde, kamuoyu nezdinde tüm belediyelere yapmayı düşündükleri bilgisini verdi. Siyaset kesiminin finansmanın nerelerden sağlandığı konusunun çok önemli olduğa dikkat çeken Arıkan, son 22 Temmuz genel seçimleri dahil, genel seçimlerde tüm partilere yaptıkları, “Seçim harcamalarınızı biz denetleyelim” çağrılarına hiçbir partinin olumlu yanıt vermediği şu sözlerle anlattı: “En son 22 Temmuz genel seçimlerde de biz partilerin yaptıkları seçim harcamalarının denetimi konusunda açık bir çağrı yaptık. Ancak tek bir partiden dahi yanıt alamadık. Oysa siyasete, siyasetçiye finasman sağlayan güç, seçimler sonrası o siyasi yapı üzerinde de bir hak sahibi oluyor, bir başka deyişle siyasetçi kendisine kaynak sağlayan kişi veya kişilere karşı ‘gebe’ kalıyor. Politika oluşturma ve bunların uygulanması sürecinde o kesimin çıkarı sürekli öncelikli konumda tutulur. Oysa gelişmiş ülkelere bakın hepsinde seçim harcamaları, bağışlar kayıt altındadır, oysa bizde bütün bunlar el altında yapılır.
‘Nereden Buldun yasası’ için her şey hazır
Ecevit Hükümeti döneminde dönemin Maliye Bakanı Zekeriya Temizel döneminde çıkarılan ve “Mali Milad” yasası olarak adlandırılan “nereden buldun yasası” her zaman desteklediklerini bildiren İSMMMO Başkanı Arıkan, “Şu anda yapılan her şey, Zekeriya Temizel dönemindeki 'Nereden Buldun'a doğru gidiyor. Bu yasanın altyapısı, her şeyi hazır, sadece uygulanmıyor. Hükümet Nereden Buldun yasasını geri getirmeli” dedi. Maliye Bakanlığı’nın VEDOP 2 projesiyle çok ciddi bilgi topladığını bildiren Arıkan, “Hükümet çıkıp, ‘şu tarihten itibaren yapılan tüm harcamaların ve servetin kaynağı açıklanmak zorunda, bunun kaynağını açıklamayanın canına okurum’ demeli” sözleri ile söz konusu yasa için kararlılık gerektiğine işaret etti.
İlk icraat ‘Mali Milad’ın tırpanı oldu
Bilindiği gibi, ‘Nereden buldun yasası’ olarak bilinen Mali Milat yasası, 3 Kasım seçimleri sonrası göreve gelen AKP’nin yürürlükten kaldırdığı ilk yasalardan biri oldu. Zekeriya Temizel’in Maliye Bakanlığı döneminde çıkarılan ve “Mali Milad” yasası olarak adlandırılan “nereden buldun yasası”, 30 Eylül 1998 tarihi başlangıç olarak kabul etmesine rağmen uygulamaya konmamıştı. AKP Hükümeti de iktidara gelir gelmez, hazırladığı yasayla nereden buldun düzenlemelerini kaldırmıştı.
‘Bir Beyaz Sayfa Açalım’ çağrısı
Yahya Arıkan, Türkiye'nin, her türlü harcamanın gider olarak kabul edildiği bir sisteme doğru gittiğini, bunun alt yapısının kurulduğunu ifade etti. Arıkan, şöyle devam etti: “Devlet, 'senin, eşinin ve çocuklarının kredi kartı, aldığınız otomobil ve gayrimenkul ile yurt dışı harcamalarınızın tutarı şu kadar. Senin toplam harcamaların yıllık 500 bin YTL ama sen 100 bin YTL vergi beyanında bulunmuşsun...Gel ya 500 bin YTL'den beyan ver ya da seni incelemeye alırım' diye bir sistem kurmaya çalışıyor. Tabii bu denebilir. Bu uygulamalar yerine devlet, hukuka uygun ve parlamentonun kabul ettiği “Nereden Buldun yasası”nı getirsin. Bir beyaz sayfa açalım. Devlet, 'gelin size bir süre veriyorum. Her şeyinizi resmileştirin ve ortaya koyduğunuz değerleri hiç bir şekilde vergilendirmeyeceğim. Ama bundan sonra izah edemediğiniz gelirinizin vergisini alırım' desin.”
Kayıtlı ekonominin de yarısı kayıtdışı
Maliye Bakanlığı’nın otokontrol sistemini güçlü olması gerektiğine işaret eden Arıkan, “Uygar dünyanın kuralı bu artık, tüm para hareketlerinin, kaynağı nereden geldiği, nereye gittiği, bunun vergi ile bağı takip altındadır ve bu gereklidir de. Bizde son yıllarda yürürlükte kaldırılan, ‘Vergi İadesi’, ‘Hayat Standardı’ gibi miadı doldurmuş kimi düzenlemeler yürürlükten kaldırıldı, bu doğru da yapıldı; ancak yerine bir sistemin konulması gerekirdi. Bu alanda yerine konulan bir şey yok, ve dolayısı ile bir boşluk oluşuyor. Türkiye ekonomisinin yarısının yüzde 50-60 seviyelerinde kayıtdışı olduğuna işaret eden Arıkan, kayıtlı ekonominin de yarısını kayıtdışı olduğunu şu çarpıcı cümle ile aktardı, “Ekonomi aktörlerini yarısı kayıtdışıdan götürüyor, kayıtlı olan kesimin yarısı da kayıtlı olduğu halde götürüyor. Tabi bu mekanizmadan siyaset kesimi de yararlanıyor”.
İşadamı Dengiz’e ‘öylesine’ inceleme!
Arıkan, son dönemlere kamuoyunda da sıkça tartışılar Bursa’lı işadamı İsmail Dengiz’in yaptığı şaşalı düğün ve ödediği vergi konusunda da çarpıcı bir bilgi verdi. Bilindiği gibi, Bursa’da emlak işi ile uğraşan İsmail Dengiz adlı işadamı oğlunun sünnet düğünü için helikopter, stadyum kiralamak gibi milyonlarla YTL’lik bir harama yapmıştı. Dengiz’in ödediği vergi ise komik denecek bir seviyede, bin 325 YTL seviyesindeydi. Yahya Arıkan, bu durumun ortaya çıkması sonrası Maliye’nin başlattığı inceleme sonucuna ilişkin, “Bu tür incelemelerden bir şey çıkmaz çünkü, o adamın bu harcamayı nereden yaptığına ilişkin sorgulayacak bir yasa yok. Yasal anlamda harcamanın kaynağını soracak bir yasa hükmü yok çünkü. Burada ciddi bir boşluk var, ama ortaya çıkan duruma ilişkin yasal bir zorunluluk olsaydı her türlü soruyu sorar ve cevabını da alma imkanın olurdu” sözleri ile değerlendirdi.
